บันทึกความเสียใจต่อเสรีนิยมสีแดง

ผมเป็นประชาชนคนธรรมคนหนึ่ง เป็นชนชั้นกลางที่ใช้ชีวิตเติบโตมากับสังคมเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ ผมคิดว่าปรากฏการณ์การเมืองไทยยุค “ทักษิณ” ในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมานี้ได้สอนบทเรียนรัฐศาสตร์ในชีวิตจริงให้ผมอย่างดีเยี่ยม โฉมหน้าและโครงสร้างทางการเมืองไทยหลายด้านจะไม่มีวันแจ่มชัดในสายตาพลเมืองธรรมดาอย่างผมเช่นนี้เลย หากไม่มีการกำเนิดและสิ้นสุดลงของระบอบทักษิณ

ในฐานะที่ผมติดตามเรื่องราวทางการเมืองมาบ้าง – แม้ไม่อาจเรียกตัวเองได้ว่าเป็น “แนวร่วม” ของกลุ่มเสื้อแดงอย่างเต็มตัว – แต่อย่างน้อยที่สุดผมก็เป็นคนชั้นกลาง (ส่วนน้อย) คนหนึ่งที่เข้าใจเป็นอย่างดีว่าการเคลื่อนไหวทางการเมืองของคนเสื้อแดงนั้น ไม่ได้มีแต่ชื่อของ “ทักษิณ ชินวัตร” เพียงอย่างเดียว

หลังรัฐประหาร 19 กันยายน 2549 เป็นต้นมา แม้จะเคยต่อต้านพฤติกรรมฉ้อฉลมากมายของทักษิณ ชินวัตร แต่ในฐานะที่ไม่เห็นด้วยกับการ “รัฐประหารเพื่อเอาทักษิณออกไป” ทำให้ผมต่อต้านการทำรัฐประหาร และต่อต้านโครงสร้างอำนาจอื่นๆที่เรียกรวมกันว่า “อำมาตย์”

นอกจากนั้น ปรากฏการณ์พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยยังช่วยตอกย้ำความไม่เห็นด้วยอย่างสวนกระแสของผมด้วยว่า “วิธีการ สำคัญพอๆกับ เป้าหมาย” (mean also justifies end) ผมเชื่อว่าในสภาพแห่งความสับสน วุ่นวาย แตกแยก การยึดถือ “หลักการ” ทุกชนิดให้มั่นคงอย่างไม่บิดเบี้ยวเท่านั้น คือหนทางแห่งปัญญาในระยะยาวที่สังคมจะฝากความหวังไว้ได้

นับตั้งแต่ 19 กันยายน 2549 – กลุ่มการเมืองเสื้อแดงเคลื่อนไหวอยู่รอบนอกของพื้นที่การเมืองกระแสหลักตลอดมา สิ่งหนึ่งที่ผมสัมผัสได้ในฐานะ “ผู้สังเกตการณ์วงนอก” คือมวลชนเสื้อแดงมีความหลากหลายสูงกว่ามวลชนเสื้อเหลืองมาก แต่ท่ามกลางความหลากหลายที่เป็นธรรมชาติของการเคลื่อนไหวทางการเมืองนั้น เสื้อแดงทุกคนดูจะแสวงหาจุดร่วมเดียวกัน นั่นคือปฏิเสธการเข้ามายุ่งเกี่ยวทางการเมืองของ “อำนาจนอกระบบ” ทุกชนิด อันทำให้อำนาจการตัดสินใจไม่ได้อยู่ในมือประชาชนอย่างแท้จริงดัง หรือที่เรียกกันในวงกว้างในเวลาต่อมาว่า “ระบอบอำมาตยาธิปไตย”

นายกรัฐมนตรีพระราชทาน ตุลาการภิวัฒน์ ระบอบให้คุณค่าทางศีลธรรม การแต่งตั้งตัวแทนต่างๆ การปฏิเสธความเท่าเทียมกันทางชนชั้น การใช้กฏหมายอย่างเลือกปฏิบัติ รวมไปถึงการแทรกแซงการเมืองโดยอำนาจทหาร และอำนาจนอกรัฐธรรมนูญ – สิ่งเหล่านี้คือตัวอย่างที่คนเสื้อแดง “ไม่เอา”

ท่ามกลางการปะทะกันของโครงสร้างการเมืองไทย ทำให้พลังอำนาจนอกระบบเหล่านี้เป็นสิ่งหนึ่งที่ทำให้เครือข่ายของ ทักษิณ ชินวัตร ต้องหลุดพ้นจากอำนาจการปกครองประเทศไทยเช่นในวันนี้ ดังนั้นจึงไม่ใช่สิ่งแปลก ที่ท้ายสุดแล้วกลุ่มการเมืองของ ทักษิณ ชินวัตร จะพยายามผนวกเอา “เสื้อแดง” เข้ามาเป็นหนึ่งเดียวกัน

โดยไม่ต้องปฏิเสธ ด้วยเครือข่าย อำนาจ และทุน ของอดีตนายกรัฐมนตรีผู้อื้อฉาวที่สุดผู้นี้ ทำให้มวลชนเสื้อแดงขยายตัวอย่างรวดเร็ว และดึงดูดความสนใจของสื่อกระแสหลักมาได้อย่างมหาศาล

แต่สิ่งหนึ่งที่ผมต้องย้ำความเข้าใจอีกครั้งก็คือ ผมเป็นคนหนึ่งที่ทราบดีว่ามวลชนเสื้อแดงนั้นไม่ได้หมายถึงเครือข่ายของทักษิณ ชินวัตร เพียงอย่างเดียว ยังมีมวลชนหัวก้าวหน้าที่อยากเป็นการเมืองไทยพัฒนาไปสู่คำว่า “ประชาธิปไตย” ที่แท้จริงรวมอยู่ด้วย เช่นเดียวกับมวลชนหัวรุนแรงที่พร้อมสร้างความรุนแรงเพื่อเป้าหมายบางอย่าง

มวลชนหัวก้าวหน้าเพื่อประชาธิปไตยที่แท้จริง – ผมขอเรียกรวมๆกันว่ากลุ่ม “เสรีนิยมสีแดง”

…………………………..

บันทึกความเสียใจชิ้นนี้ เขียนขึ้นเพื่อต้องการแสดงความเสียใจของตัวผมเองในฐานะ “เสรีนิยม” คนหนึ่งที่ต้องการเห็นระบบการเมืองไทยพัฒนา “ก้าวหน้า” ไปอย่างแท้จริง โดยที่ “แอบเชียร์” เสื้อแดงอยู่ลึกๆในตอนต้น

แต่ท้ายทีุ่สุดแล้วแม้จะแอบเชียร์เพียงใด ผมก็ต้องซื่อสัตย์กับหลักการของตนเอง และยอมรับว่าผมเสียใจกับเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 10 เมษายน 2552 เป็นอย่างมาก นับตั้งแต่การใช้กลุ่มแท็กซี่เสื้อแดงปิดการจราจรทั่วกรุงเทพ การบุกเข้าไปยังการประชุมผู้นำอาเซียน+3+6 ที่พัทยาอย่างไร้อารยะ และการปิดการจราจร เผาเมือง และก่อจราจลมากมายในกรุงเทพมหานคร ในวันที่ 13 เมษายน

แน่นอนว่าเรื่องราวเหล่านี้ ย่อมมี “มุมมอง” อีกมุมหนึ่งที่เป็นข้ออ้างจากฝ่ายเสื้อแดงเพื่อแสดงความชอบธรรมของตนได้เสมอ พฤติกรรมที่กลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยทำลงไปในช่วงปีกลายนั้นก็เป็นสิ่งที่น่ารังเกียจไม่แพ้กัน การบังคับใช้กฏหมายอย่างเลือกปฏิบัติ โดยเฉพาะบทบาทที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงของทหารและสื่อมวลชนนั้นก็เป็นความจริงที่แสนเจ็บปวดที่ชาวเสื้อแดงต้องประสบพบเจอ

แต่ท้ายสุดแล้ว การใช้ตรรกะทำนองที่ว่า “ในเมื่อเอ็งเลวแสนเลว ข้าก็เลวได้เหมือนเอ็ง” นั้น ไม่ใช่การใช้ตรรกะที่ถูกต้องในสายตาของผม โดยเฉพาะเมื่อกลุ่มเสื้อแดงเคลื่อนไหวเพื่อเป้าหมายใน “สิ่งที่ดีกว่าในวันพรุ่งนี้” แล้วเหตุใดเราจึงควรใช้ “สิ่งเลวร้ายที่มีอยู่ในอดีตและปัจจุบัน” มาเป็นข้ออ้างเช่นคนอื่นเขา

เส้นทาง ไม่สำคัญเท่าเป้าหมาย – ตรรกะเช่นนี้คือตรรกะของอำนาจนิยม เพราะมิใช่ตรรกะเช่นนี้หรอกหรือที่ทำให้สังคมไทยยอมรับการใช้อำนาจนอกระบบ มาโค่นล้ม ทักษิณ ชินวัตร ออกไปเมื่อ 3 ปีก่อน

ในฐานะ “เสรีนิยม” – ผมสารภาพตามตรงว่าผมคาดหวังจาก “เสรีนิยมสีแดง” มากกว่านั้น เพราะคำว่า สันติ อหิงสา และขันติธรรม ควรเป็นสิ่งที่อยู่คู่กับแนวทาง “เสรีนิยม” มากกว่าการใช้ความรุนแรงเพียงเพื่อแย่งชิงพื้นที่สื่อ การปลุกปั่นให้เกิดจราจล การใช้ความรุนแรงในทุกกรณี ไม่ว่าจะมุ่งหวังผลลัพธ์อย่างใดก็ตาม

มิใช่สังคมที่อยู่กันอย่าง “เท่าเทียม” และ “สันติ” หรอกหรือ ที่เสรีนิยมทุกคนเรียกร้องใฝ่ฝัน

หากให้ผมเดา ผมเดาว่าการที่เหตุการณ์เป็นเช่นนี้เป็นเพราะ “เสรีนิยมสีแดง” หลายคนหลงติดไปกับ “โมหะ” ของการต่อสู้ เรา “หลง” ลืมไปว่าเราสู้เพื่ออะไร สู้ทำไม และมุ่งหวังอยากได้อะไร ยิ่งไปกว่านั้น อาจเป็นเพราะการประสานงาน หรือภาวะการเมืองในกลุ่มแกนนำเสื้อแดงเองที่ผมไม่อาจทราบได้ จึงอาจทำให้ “สายเหยี่ยว” ขึ้นหน้ามาเป็นแกนนำในการเคลื่อนไหว จนถึงจุดที่ “เสรีนิยมสีแดง” มิอาจต้านทานได้

อย่างไรก็ตาม ทั้งหมดนั้นมิใช่ข้ออ้างในความผิดพลาดของเสรีนิยม เพราะตราบใดที่ท่านเชื่อมั่นในเสรีนิยม ท่านย่อมแบกรับภาระการต่อสู้โดยใช้หลักขันติธรรมนำหน้า เช่นเดียวกับบรรพชนนักเคลื่อนไหวเสรีนิยมทุกท่านที่ผ่านมาในอดีต

ว่ากันตามจริง สิ่งที่มวลชน “เสื้อแดง” ถูกกระทำในวันนี้ ไม่ว่าจะใช้ข้ออ้างใดก็ตาม มันเทียบไม่ได้เลยกับสิ่งที่ “เสรีนิยม” ชาวไทยถูกกระทำสมัยก่อน อำนาจที่พวกเขาต้องพบเจอในหลายสิบปีก่อนนั้น “ดิบ” กว่าวันนี้มากนัก แต่เขาเหล่านั้นได้พิสูจน์ให้พวกเราได้เห็นผ่านประวัติศาสตร์การต่อสู้อันยาวนานมิใช่หรือว่า สันติ อหิงสา และขันติธรรมเท่านั้น คือแนวทางแห่ง “เสรีชน”

นอกจากความรุนแรงที่เกิดขึ้น ยังเป็นที่น่าเสียใจอีกว่าพวกท่านได้สูญเสียโอกาสอันดีที่จะนำคำว่า “เสรีนิยม” ที่แท้จริงขึ้นสู่พื้นที่การเมืองของไทย

ย้อนหลังกลับไปสามสิบปีก่อน คงไม่มีใครคาดคิดว่าประเทศไทยจะสามารถมีประชาชนนับแสน เดินทางมารวมตัวกันได้เช่นในวันที่ 8 เมษายน 2552 ที่ผ่านมา ยิ่งไปกว่านั้น คงไม่มีใครคาดคิดว่าผู้คนเหล่านี้มารวมตัวกันพร้อมกับการ “วิพากษ์วิจารณ์ประธานองคมนตรี” ผู้เป็นสัญลักษณ์ที่สำคัญที่สุดของอำนาจในระบอบอำมาตยาธิปไตย

สิ่งที่เกิดขึ้นในวันที่ 8 เมษายน 2552 นั้น ไม่มีสื่อมวลชนใดสามารถละเว้นการนำเสนอข้อมูลนี้ต่อสาธารณะชนได้ และแน่นอน มันได้สร้างแรงกระเพื่อมทางความคิดในหมู่คนไทยผู้ไม่ได้ใกล้ชิดการเมืองมากกว่าที่ท่านทั้งหลายคิด

ในฐานะชนชั้นกลาง ผมเชื่อว่าหากมวลชนเสื้อแดงอดทน อดกลั้นมากกว่านี้ ไม่เริ่มก่อความรุนแรงด้วยตรรกะบิดเบี้ยวในวันที่ 10 เมษายน เนื้อหาที่เหล่า “เสรีนิยมสีแดง” ต้องการนำเสนอต่อสาธารณะชน จะได้รับการยอมรับในวงกว้างมากกว่านี้ยิ่งนัก

เรามิอาจปฏิเสธความจริงได้ว่า การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองใดๆในโลกนี้ พลังส่วนน้อย แต่เป็นส่วนที่สำคัญที่สุดคือพลังของคนชั้นกลาง เหตุใด “เสรีนิยมเสื้อแดง” จึงไม่มุ่งหวังที่จะได้พลังจากมวลชนชั้นกลางส่วนนี้มาบ้าง

ลองจินตนาการถึงภาพการอดทนชุมนุมปิดล้อมบ้านสี่เสาเทเวศน์เป็นระยะเวลานาน การเปิดข้อมูลพฤติกรรมอื่นๆของกลุ่ม “อำมาตย์” ที่กระทำต่อสังคมไทยมาเป็นเวลาหลายสิบปี ภาพการชุมนุมที่หลากหลาย ไม่เลือกชนชั้น สีผิว เพศ สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นสัญลักษณ์ของ “เสรีนิยม” ชั้นยอด ที่จะถูกสื่อสารออกไปในวงกว้างและกระเทือนต่อรากฐานความเชื่อทางการเมืองของคนไทยอย่างลึกซึ้ง

น่าเสียดาย และน่าเสียใจ ที่สิ่งเหล่านั้นไม่เกิดขึ้น ความรุนแรงที่เกิดขึ้นนี้ เหมือนกับการปิดประตูสีแดงใส่หน้าชนชั้นกลางทั่วประเทศ โอกาสที่ “เสรีนิยมสีแดง” จะได้สื่อสารกับคนในวงกว้างขึ้นกลับลดลงไปอย่างน่าใจหาย และไม่แน่ใจว่าจะต้องใช้เวลาอีกกี่สิบปี ประตูบานนี้จึงจะเปิดขึ้นอีกครั้งหนึ่ง

ผมเชื่อว่าท้ายสุดแล้ว ปัญหาความแตกแยกทางการเมืองไทยก็จะถูก “กด” ลงไปอีกครั้ง แต่การก่อความรุนแรงของเสื้อแดงในวันนี้ ทำให้สิ่งที่ “พวกเขา” พยายามกดลงไปนั้น จมลงไปพร้อมกับยี่ห้อใบหน้าสี่เหลี่ยมของ ทักษิณ ชินวัตร มิใช่การจมลงไปพร้อมอุดมการณ์ ความถูกต้อง ความเท่าเทียม และเสรีภาพ

หลัง 6 ตุลาคม 2519 – แม้สีแดงจะพ่ายแพ้หมดรูป แต่สังคมไทยก็พร้อมใจกัน “ปลุก” (งานของ) จิตร ภูมิศักดิ์ ขึ้นมามีพื้นที่สาธารณะในวงกว้างและยาวนานจนถึงทุกวันนี้

หลังสงกรานต์ 2552 – วันนี้ในอีกสิบปีข้างหน้า จะมีอะไรเหลือให้สังคมไทยเรียนรู้นอกเสียจากบันทึกเล็กๆของความรุนแรงในฐานะ “ขี้ข้าทักษิณ” ที่คนชั้นกลางพร้อมใจกันเขียนทิ้งไว้ให้

น่าเสียดาย และน่าเสียใจ ที่ “เสรีนิยม” ยังไม่อาจก้าวข้ามผ่านปราการต่างๆจนมีที่ยืนของตนเองในโลกการเมืองไทยได้ด้วยตนเองเสียที

น่าเสียใจที่ “ต้นกล้าแห่งเสรีภาพที่แท้จริง” ก็จะถูกเหยียบย่ำไปอีกครั้ง เหมือนที่เคยเป็นมานับครั้งไม่ถ้วน